«اشارتی به همانندی‌های شهریار آسمانی شرق در تعلیم دائویی و مزدایی» در سایت همایش سهروردی و احیاء حکمت فهلوی
1398-11-17

به مناسبت برگزاری همایش سهروردی و احیاء حکمت فهلوی، نوشتاری با عنوان «اشارتی به همانندی‌های شهریار آسمانی شرق در تعلیم دائویی و مزدایی» در سایت همایش، ارائه شده است. علاقه‌مندان می‌توانند به صفحۀ «راه و رسم اشراق» در سایت fahlavi2020.irip.ir مراجعه کنند.

در مقدّمۀ دبیر علمی همایش بر این نوشتار، آمده است: 

سهروردی از خمیرۀ ازلی و ابدی سخن به میان آورده است که همان رشتۀ زرّین جاویدان خرد باشد. به نظر شیخ اشراق اقوام چینی و هندی و ایرانی و کلدانی و یونانی و مصری همگی بر گردِ آن خمیرۀ مقدّس گردیده‌اند و حکمت خود را از آن استخراج نموده‌اند. صاحب اشراق از چین صرفاً نام برده و از حکمت چینی (دائویی و کنفسیوسی) در آثار خود هیچ نیاورده است. در زمان حاضر دانشمندانی مانند توشیهیکو ایزوتسو و ساچیکو موراتا (شاگرد ایزوتسو) حکمت چینی را بیشتر با عرفان ابن عربی مقایسه کرده‌اند، ولی آنچه جای آن به کلّی خالی است، مقایسۀ حکمت‌های چینی با حکمت فهلوی است.

به مناسبت برگزاری همایش سهروردی و احیاء حکمت فهلوی در اردیبهشت ماه 99، اکنون نوشته‌ای از دکتر اسماعیل رادپور ارائه می‌شود که با استناد به متون دست اوّل چینی راه بررسی‌های تطبیقی در میان ایران و چین را به روی دوستداران اشراق می‌گشاید. ناهید و مهر چنان که به ویژه در آبان‌یشت و مهریشت اوستا معرفی شده، اشارتی است به قوس نزول و قوس صعود، بدین معنی که ناهید فیض مقدّس الهی است که آبشاروار از مبدأ شامخ رحمانی فرود می‌آید و جهانی را هستی می‌بخشد که بدون آن فیضِ بی‌انقطاعِ سرتاسری، نیست و نابود می‌بود. از طرف دیگر، مهر از مقام رفیع رحیمی، دست مستعدّان کمال را می‌گیرد و آنها را از قعر ظلمات به در می‌آورد و در نور غیر متناهی خود محو می‌گرداند.